Osteochondroza kręgosłupa: profilaktyka i skuteczne metody leczenia

Osteochondroza jest chorobą kręgosłupa, która charakteryzuje się zwyrodnieniowo-dystroficznym uszkodzeniem krążków międzykręgowych, trzonów kręgów i więzadeł.

Osteochondroza kręgosłupa ma przewlekły, postępujący przebieg. Choroba nie daje się długo odczuć, a objawy pojawiają się dopiero w przypadku powikłań.

Według statystyk Światowej Organizacji Zdrowia na osteochondrozę cierpi 40-80% światowej populacji.

Wśród chorych przeważają osoby powyżej 30. roku życia. Ale ostatnio pojawiła się tendencja do odmładzania osteochondrozy. Osteochondroza zajmuje pierwsze miejsce wśród chorób kręgosłupa pod względem niepełnosprawności wśród pacjentów.

Krótka anatomia kręgosłupa

Kręgosłup pełni główne funkcje - kanał rdzenia kręgowego, podparcie i ruch, a także łączy głowę, ramiona i obręcze miednicze.

Jednostką strukturalną kręgosłupa jest kręg.

24 kręgi są połączone ze sobą krążkami międzykręgowymi, które pełnią funkcję amortyzatorów ciała.

Kręgosłup dzieli się na pięć odcinków: szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy i ogonowy.

Normalny kształt kręgosłupa ma kształt litery S.

Taka konfiguracja narządu umożliwia równomierne rozłożenie ciężaru i obciążenia ciała.

Elementy konstrukcyjne i funkcjonalne kręgosłupa

Kręg to formacja kostna składająca się z ciała, łuku i wyrostków.

Główny ładunek spada na trzon kręgu, więc jest to jego najbardziej masywna część.

Ważny! Łuki sąsiednich kręgów tworzą kanał kręgowy - zbiornik rdzenia kręgowego, naczynia krwionośne, korzenie nerwów rdzeniowych i tkankę tłuszczową.

Więzadła Kręgosłup jest reprezentowany przez więzadło podłużne tylne, które łączy kręgi wzdłuż tylnej powierzchni, oraz więzadło żółte, którego głównym celem jest połączenie łuków kręgów.

Procesy kręgowe. Kręg ma 7 wyrostków rozciągających się od łuku: wyrostek kolczysty, dwa wyrostki poprzeczne, dwa górne i dwa dolne wyrostki stawowe. Do wyrostków kolczystych przyczepione są więzadła i mięśnie kręgosłupa. Inne procesy tworzą stawy międzykręgowe kręgosłupa.

Dysk międzykręgowy to płytka w kształcie dysku, która składa się z płytki chrzęstnej, pierścienia włóknistego i jądra miażdżystego. Krążek międzykręgowy łączy sąsiednie kręgi, zapewniając mobilność i stabilność kręgosłupa.

Stawy międzykręgowe utworzone przez wyrostki dwóch sąsiednich kręgów. Główną funkcją stawów międzykręgowych jest przemieszczanie kręgów względem siebie i zapewnianie elastyczności kręgosłupa.

Otwory międzykręgowe znajdują się po bocznych stronach kręgosłupa i tworzą je wyrostki stawowe, trzony i szypułki sąsiadujących kręgów. Korzenie nerwu rdzeniowego wychodzą przez otwory międzykręgowe i dostają się naczynia krwionośne.

Rdzeń kręgowy - Jest to część ośrodkowego układu nerwowego, która składa się z włókien nerwowych. Rdzeń kręgowy ma trzy błony - miękką, pajęczynówkową i twardą. Błona opony twardej składa się z dwóch arkuszy, które łączą się i tworzą worek opony twardej, wypełniony płynem mózgowo-rdzeniowym - płynem mózgowo-rdzeniowym.

Korzenie nerwu rdzeniowego - Są to przewodniki impulsów nerwowych z rdzenia kręgowego do narządów wewnętrznych i odwrotnie. Każdy korzeń nerwu rdzeniowego ma w swojej strukturze włókna autonomiczne, czuciowe i nerwowe.

Mięśnie przykręgowe - są to mięśnie kręgosłupa, które go podtrzymują i zapewniają przechyły i obroty ciała.

Jednostką funkcjonalną kręgosłupa jest segment ruchu kręgosłupa, który składa się z dwóch sąsiadujących ze sobą kręgów, krążka międzykręgowego, więzadeł i mięśni.

Patogeneza (mechanizm rozwoju) osteochondrozy kręgosłupa

W procesie rozwoju osteochondroza przechodzi cztery etapy:

1. Pierwszy etap.Zmiany patologiczne nie wykraczają poza granice krążka międzykręgowego. Jądro miażdżyste wysycha, co prowadzi do zmniejszenia wysokości krążka międzykręgowego. Włóknisty pierścień nie wytrzymuje obciążenia - pęka i rozdziera się.
2. Drugi etap. W wyniku zmniejszenia wysokości krążków międzykręgowych dochodzi do zwiotczenia więzadeł i mięśni kręgosłupa, co prowadzi do niestabilności odcinka ruchowego kręgosłupa. Kręgi mogą się ślizgać i poruszać względem siebie. W tym przypadku powstaje kręgozmyk.
3. Trzeci etap. Choroba postępuje. Występuje wysunięcie krążków międzykręgowych i artroza stawów międzykręgowych, a także stawów pozakręgowych.
4. Czwarty etap. Na tym etapie aktywowane są reakcje adaptacyjne w postaci narośli kostnych trzonów kręgowych (osteofity). W ten sposób organizm stara się ograniczyć nadmierną ruchomość kręgów. Osteofity swoimi ostrymi krawędziami uszkadzają korzenie nerwów rdzeniowych. Tworzy się włóknista ankyloza krążków międzykręgowych i stawów, a kręgosłup zostaje unieruchomiony. Stadium ankylozy charakteryzuje się zanikiem bólu.

Co prowadzi do osteochondrozy?

Osteochondroza pleców jest chorobą wieloczynnikową, w której nie da się wyodrębnić jednej konkretnej przyczyny.

Podstawą osteochondrozy jest naruszenie mikrokrążenia i metabolizmu w tkankach kręgosłupa, które może powstać w wyniku niewłaściwego rozłożenia obciążenia na kręgosłup.

Czynniki przyczyniające się do rozwoju osteochondrozy obejmują:

• nieprawidłowo ukształtowana postawa w dzieciństwie (skolioza, kifoza, kifoskolioza, pochylenie);
• osłabienie mięśni pleców (niewydolny gorset mięśniowy kręgosłupa);
• długotrwałe przebywanie w jednej pozycji (praca przy komputerze, praca w biurze, rękodzieło);
• niewłaściwe podnoszenie ciężarów;
• brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia;
• patologia metaboliczna, zwłaszcza brak wapnia, fosforu, wapnia, witamin, magnezu, cynku;
• genetyczna predyspozycja do osteochondrozy;
• choroby zakaźne;
• częsta hipotermia ciała;
• chroniczny stres;
• brak równowagi hormonalnej;
• podnoszenie ciężarów;
• uraz kręgosłupa;
• nadwaga i otyłość.

Objawy osteochondrozy

Przewlekła osteochondroza może objawiać się różnymi objawami. Wszystko zależy od stadium choroby, stopnia uszkodzenia kręgosłupa i obecności powikłań.

Klinicznie choroba objawia się, gdy proces zwyrodnieniowo-dystroficzny dotrze już do tylnej części pierścienia włóknistego i więzadła podłużnego tylnego, wówczas korzenie nerwów rdzeniowych ulegają podrażnieniu, uciskowi i przewodzeniu przez nie impulsów nerwowych zostaje zakłócone.

Jednocześnie dochodzi do ucisku rdzenia kręgowego i naczyń krwionośnych, co objawia się zespołami odruchowymi i uciskowymi.

Ważny! Zespół bólowy w osteochondrozie występuje w wyniku uszczypnięcia korzeni nerwów rdzeniowych w otworach międzykręgowych przez osteofity, skurcze mięśni i przemieszczenie kręgów.

Osteochondroza swoimi objawami często imituje ostry zespół wieńcowy, zapalenie opłucnej, ostre zapalenie trzustki, kolkę wątrobową i nerkową, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego i zapalenie przydatków.

Dlatego ważne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki różnicowej choroby, aby wykluczyć stany zagrażające życiu.

Najczęściej objawy osteochondrozy:

• ból szyi, dolnej części pleców, odcinka piersiowego kręgosłupa, które mogą mieć charakter bolesny, pulsujący lub mieć postać lumbago. Ból promieniuje do głowy, kończyn górnych i dolnych, łopatek, serca i żołądka. Zespół bólowy nasila się po wysiłku fizycznym, kichaniu, śmiechu, kaszlu lub długotrwałym przebywaniu w jednej pozycji;
• zaburzenia czucia różne części ciała na poziomie unerwienia zaciśniętego nerwu;
• spazm mięśnie szyi, pleców, kończyn górnych i dolnych;
• podobny do migreny bóle głowy;
• bóle w stawach kończyn;
• zwiększone zmęczenie z pracy fizycznej i umysłowej;
• zawroty głowy i utrata przytomności z ostrym skrętem głowy (zespół tętnicy kręgowej);
• upośledzenie wzroku (męty przed oczami lub kolorowe plamy);
• obniżona ostrość słuchu, szumy uszne;
• ból w sercu;
• ból wzdłuż przestrzeni międzyżebrowych;
• zmniejszony dopływ krwi kończyn górnych i dolnych, co objawia się chłodem skóry;
• parestezje – uczucie pełzania, mrowienia i pieczenia w kręgosłupie;
• sucha skóra;
• zaburzenia pocenia się;
• zaburzenia układu moczowego (dyzuria, moczenie);
• zmniejszony popęd seksualny, impotencja.

Wczesna diagnoza osteochondrozy znacznie ułatwi jej leczenie.

Metody diagnozowania osteochondrozy

Neuropatolog diagnozuje osteochondrozę. W razie potrzeby pacjentów można skierować na konsultację do kardiologa, gastroenterologa, lekarza ortopedy, chirurga i innych.

W trakcie wywiadu należy dokładnie określić charakter dolegliwości, kiedy powstały i z czym pacjent je kojarzy. Koniecznie sprawdź historię choroby, zawód pacjenta i to, czy bliscy krewni nie cierpią na osteochondrozę.

Badania laboratoryjne w tym przypadku nie mają charakteru informacyjnego. Przeprowadzając biochemiczne badanie krwi, możesz zwrócić uwagę na poziom wapnia, fosforu i innych pierwiastków śladowych.

Główne miejsce w diagnostyce osteochondrozy zajmują metody instrumentalne, takie jak radiografia kręgosłupa, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny.

Badanie rentgenowskie kręgosłupa jest najprostszą, najbardziej dostępną i bardzo pouczającą metodą diagnozowania osteochondrozy.

Obowiązkowe zdjęcie rentgenowskie wykonuje się w projekcjach bezpośrednich i bocznych pożądanej części kręgosłupa. Osteochondroza charakteryzuje się: zmniejszeniem wysokości krążków międzykręgowych, obecnością osteofitów, osteoporozą i deformacją kręgosłupa.

Mielografia - Jest to badanie rentgenowskie kręgosłupa z wprowadzeniem środka kontrastowego do kanału kręgowego. Metoda ta jest niebezpieczna ze względu na występowanie reakcji alergicznych na kontrast.

Mielografia pozwala na badanie wewnętrznej struktury kanału kręgowego. Metoda ta jest cenna w diagnostyce przepuklin Schmorla (przepuklin międzykręgowych).

Tomografia komputerowa i jądrowa – to nowoczesne metody diagnostyczne, które pozwalają na wizualizację warstw miękkich i kości kręgosłupa warstwa po warstwie.

Metody te są drogie, dlatego stosuje się je w ciężkich przypadkach, szczególnie w diagnostyce różnicowej osteochondrozy i chorób o podobnych objawach.

Ponieważ osteochondroza jest często maskowana jako choroby serca, płuc, opłucnej, żołądka, jelit, nerek i wątroby, istnieje potrzeba diagnostyki różnicowej.

W tym celu pacjentowi można przepisać elektrokardiogram, badanie ultrasonograficzne serca i narządów wewnętrznych, badanie krwi na obecność troponin, badanie ultrasonograficzne naczyń krwionośnych, radiografię klatki piersiowej, elektroencefalografię i inne.

Metody leczenia osteochondrozy

Leczenie osteochondrozy może być zachowawczo i chirurgicznie.

Ważny! Przede wszystkim stosuje się kompleksowe metody zachowawcze, a leczenie chirurgiczne stosuje się tylko w skrajnych przypadkach.

Zastanówmy się, jak można prawidłowo leczyć osteochondrozę. K konserwatywny Metody leczenia osteochondrozy można wymienić:

• terapia lekowa;
• fizjoterapia;
• metody fizjoterapeutyczne;
• terapia manualna;
• masaż;
• akupunktura.

Leczenie farmakologiczne Osteochondroza ma na celu łagodzenie bólu, rozluźnienie mięśni, łagodzenie obrzęków nerwów i mięśni, poprawę przepływu krwi i przewodzenia impulsów nerwowych. W tym celu stosuje się następujące grupy leków:

• niesteroidowe leki przeciwzapalne;
• chondroprotektory, które obejmują składniki tkanki chrzęstnej. Leki te chronią chrząstkę kręgów i krążki międzykręgowe przed negatywnym wpływem różnych czynników;
• leki moczopędnektóre usuwają nadmiar płynu z organizmu i łagodzą obrzęk korzeni nerwów rdzeniowych i mięśni przykręgowych;
• środki zwiotczające mięśnie rozluźnij napięte mięśnie;
• narkotykipoprawiający metabolizm i mikrokrążenie w tkankach kręgosłupa (witaminy B1, B6, B12, C, A i E);
• suplementy wapnia;
• leki hormonalne, które są przepisywane, gdy niesteroidowe leki przeciwzapalne są nieskuteczne.

Ćwiczenie terapeutyczne – są to dozowane aktywności fizyczne, które można wykonywać zarówno w domu, jak i w pracy, w celu leczenia i profilaktyki osteochondrozy.

Istnieje wiele zestawów ćwiczeń na osteochondrozę. Przepisywanie terapii ruchowej i monitorowanie jej realizacji prowadzi wykwalifikowany specjalista - lekarz fizjoterapeuty.

Dzięki odpowiednio dobranej terapii ruchowej można złagodzić ból, poprawić ruchomość i ukrwienie kręgosłupa oraz zatrzymać postęp choroby.

Leczenie fizjoterapeutyczne osteochondroza przeprowadzana jest na specjalnych oddziałach fizjoterapii szpitali, sanatoriów i przychodni przez fizjoterapeutę.

Do metod fizjoterapeutycznych zalicza się: elektroforezę, magnetoterapię, laseroterapię, borowinę, balneoterapię, ekspozycję ultrafioletem na dotknięty odcinek kręgosłupa, leczenie wibracją i inne.

Terapia manualna – jest to dozowany, manualny wpływ na kręgosłup, mający na celu przywrócenie jego ruchomości, wyeliminowanie przemieszczeń kręgów i krążków międzykręgowych.

Terapię manualną powinien wykonywać wyłącznie wykwalifikowany kręgarz.

Masaż i automasaż w przypadku osteochondrozy wykonuje się go w celu złagodzenia skurczów mięśni, poprawy mikrokrążenia w tkankach przykręgowych i zwiększenia ruchomości kręgosłupa.

Akupunktura to metoda leczenia osteochondrozy polegająca na wstrzykiwaniu cienkich igieł w aktywne punkty.

Pod wpływem igieł w organizmie wzrasta poziom endogennych opiatów i kortyzolu, które działają przeciwzapalnie i przeciwbólowo.

Zapobieganie osteochondrozie

Aby zachować zdrowie i kręgosłup, aby pozostał mobilny aż do starości, przestrzegaj kilku zasad zapobiegania osteochondrozie:

• uważaj na swoją postawę – zawsze trzymaj plecy prosto, nie garb się;
• wybierz prawidłowa postawa do snu;
• usiądź prawidłowo przy stole (ramiona rozluźnione, plecy proste, meble powinny odpowiadać Twojemu wzrostowi);
• podczas długiego przebywania w jednej pozycji (praca w biurze, przy komputerze, siedzenie przy rękodziele), próbuj co 1-1,5 godziny wykonaj trochę ćwiczeń fizycznych, samodzielny masaż pleców lub po prostu wstań i idź;
• prawidłowo rozłożyć obciążenie na kręgosłupie podczas podnoszenia i przenoszenia różnych ciężarów;
• nosić buty ortopedyczne;
• zdrowy sen na płaskim, twardym lub średnio twardym materacu. Lepiej kupić materac i poduszkę ortopedyczną.

Osteochondroza kręgosłupa to przewlekła, postępująca choroba, której niestety nie można wyleczyć. Skuteczność leczenia zależy bezpośrednio od jego terminowości.

Nie należy samoleczyć, aby nie pogorszyć swojego stanu. Przy pierwszych oznakach osteochondrozy skontaktuj się z neurologiem.